โครงการพัฒนาและผลิตสื่อการเรียนการสอน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 “READ Model”

ฝ่ายวิชาการ สำนักการศึกษา

หลักการและเหตุผล

     โลกในยุคปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงพลิกผัน อย่างรวดเร็ว มีความซับซ้อน และยากเกินจะคาดเดาเราเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า VUCA World มีคำถามเกิดขึ้นมากมายว่า อาชีพในอนาคตที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วจะมีหน้าตาเป็นอย่างไรซึ่งเป็นคำถามที่ตอบได้ยากมากที่จะคาดเดารูปแบบของอาชีพในอนาคตเพราะทุกวันนี้มีการสร้างสรรค์งานรูปแบบใหม่ๆ ที่ไม่เคยมีใครคาดการณ์มาก่อน อาทิเช่น นักวิทยาศาสตร์ด้านข้อมูล นักสร้างเนื้อหาอิสระ หรือแม้กระทั่งการเล่นเกมก็สามารถเป็นอาชีพได้เป็นต้น แต่ในขณะเดียวกัน การที่มนุษย์สามารถสร้างสรรค์อาชีพใหม่ได้อย่างต่อเนื่องช่วยให้มีความหวังว่ามนุษย์จะสามารถอยู่ร่วมกับหุ่นยนต์ และปัญญาประดิษฐ์ได้เป็นอย่างดี โดยสามารถใช้ประโยชน์จากความก้าวหน้าทางวิทยาการ สร้างสรรค์งานใหม่ๆที่ในปัจจุบันอาจจะไม่มีใครรู้จักคำถามที่เกิดขึ้นในวงการการศึกษาคือเด็กในวันนี้ควรจะต้องมีทักษะแบบใดจึงจะสามารถประสบความสำเร็จในโลกที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วแบบนี้ได้ ในขณะที่ผู้คนส่วนใหญ่มักจะมองว่า ต้องทราบว่าอาชีพที่ต้องการในอนาคตเป็นอย่างไรจึงจะสามารถตอบได้ว่า เด็กในวันนี้ควรได้รับการพัฒนาด้านใดแต่เนื่องจากการพยากรณ์อาชีพในอนาคตนั้นอาจจะเป็นไปไม่ได้จึงควรต้องเปลี่ยนมุมมองเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างการศึกษาและอาชีพโดยมองว่าอาชีพและเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นในระบบเศรษฐกิจเป็นผลผลิตของทักษะที่มีอยู่ในสังคม ไม่ใช่อาชีพเป็นตัวกำหนดทักษะที่ต้องมี เพราะอย่าลืมว่าอาชีพจำนวนมากที่เกิดขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เป็นอาชีพที่ไม่มีใครเคยคาดคิดมาก่อน แต่ในขณะเดียวกันยังพอสามารถสรุปได้ว่า ทักษะในรูปแบบไหนที่เป็นที่ต้องการบ้าง ซึ่งนั่นก็คือ ทักษะการเรียนรู้ 3Rs ได้แก่ (R)eading (อ่านออก) W(R)iting (เขียนได้) และ A(R)ithmetics (คิดเลขเป็น) และทักษะ 7Cs ได้แก่ Critical thinking and problem solving (ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะการแก้ปัญหา) Creativity & innovation (ทักษะด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม) Communications, information (ทักษะด้านการสื่อสาร) Collaboration & teamwork (ทักษะด้านความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม) Computing & ICT literacy (ทักษะด้านคอมพิวเตอร์) Career & learning skills (ทักษะอาชีพ และทักษะชีวิต) Cross-cultural understanding (ทักษะสังคม และความเข้าใจต่างวัฒนธรรม) เด็กในศตวรรษที่ 21 จะเติบโตขึ้นมาในยุคที่มีการพัฒนาเทคโนโลยีแบบก้าวกระโดด เราจึงมิอาจใช้วิธีการเลี้ยงดูเด็กในแบบเดิมตามที่เราเคยได้รับการเลี้ยงดูมาในอดีต การพัฒนาทักษะเด็กแห่งศตวรรษที่ 21 จึงต้องคำนึงถึงพัฒนาการและความแตกต่างของแต่ละช่วงวัยทักษะบางประการเด็กปฐมวัยอาจไม่สามารถปฏิบัติได้ในทันทีและไม่สามารถทำได้เท่ากับผู้ใหญ่แต่การปลูกฝังตั้งแต่ปฐมวัย เป็นการปูพื้นฐานเพื่อเตรียมความพร้อมทักษะด้านต่างๆ ได้ ซึ่งในระดับปฐมวัยนั้นเราสามารถพัฒนาทักษะสมองที่เรียกว่า ทักษะสมอง EF (Executive Functions ,EF) เป็นความสามารถระดับสูงของสมองที่ใช้ในการควบคุมความคิด อารมณ์ และการกระทำ เพื่อไปให้ถึงเป้าหมาย ซึ่งบางครั้งก็อาจเรียกทักษะ EF ว่า “ทักษะการคิดเชิงบริหาร” ทักษะ EF ทำหน้าที่เกี่ยวกับทักษะการคิด และเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้มนุษย์มีความแตกต่างจากสัตว์ ช่วยให้เด็กเรียนรู้การปฏิบัติตนอยู่ในวินัย นำพาตนเองให้ประสบความสำเร็จ มีความสุข สามารถควบคุมอารมณ์ได้ตามวัยอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ และเป็นสิ่งที่ทำให้คนประสบความสำเร็จในชีวิตตามแบบของตน มีงานวิจัยมากมายยืนยันว่า เด็กที่มีทักษะ EF ดี จะมีการเรียนดี และมีชีวิตดีไปด้วย ทักษะ EF ทำให้เด็กมีสมาธิจดจ่อ มีความจำดี วางแผนเป็น ทำสิ่งต่างๆอย่างเป็นระบบ ทำงานเสร็จทันเวลา ปรับตัวเป็น พร้อมเรียนรู้สิ่งใหม่ แก้ปัญหาเป็น ประเมินตนเองและปรับปรุงตนเองหรืองานของตนได้ อดทนรอคอยได้ มีความพยายาม มีความมุ่งมั่น ควบคุมตนเองให้ทำสิ่งที่เหมาะที่ควร แสดงออกกับผู้อื่นอย่างเหมาะสม รู้จักเคารพให้เกียรติผู้อื่น อยู่ร่วมกับคนอื่นได้การจัดประสบการณ์เรียนรู้ให้เด็กปฐมวัยเพื่อพัฒนาทักษะสมอง EF สามารถทำได้หลากหลาย วิธีแนวทางหนึ่งที่มีความน่าเชื่อถือและเป็นที่ยอมรับ คือ การใช้ READ Model ซึ่งเป็นรูปแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัยที่ผู้เชี่ยวชาญด้านปฐมวัยได้สร้างและพัฒนาขึ้นจากการศึกษาทฤษฎีทางการศึกษาผ่านการทดลองใช้โดยครูปฐมวัยสามารถนำมาประยุกต์การจัดประสบการณ์โดยใช้นิทานอันเป็นทางเลือกหนึ่งให้ครูนำไปใช้เป็นแนวการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัยในศตวรรษที่ 21 ได้ รูปแบบ READ ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นการอ่าน(Reading : R) ขั้นขยายความเข้าใจ(Expanding : E) ขั้นกิจกรรมต่อเนื่อง(Activity : A) และขั้นแสดงผลงาน(Display : D) สำนักการศึกษา เทศบาลครนนทบุรี เล็งเห็นว่าการพัฒนาพนักงานครูเทศบาล บุคลากรทางการศึกษาเทศบาล ผู้ปฏิบัติหน้าที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ให้มีความรู้ความเข้าใจหลักการและปรัชญาของการพัฒนาเด็กปฐมวัย มีทักษะการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ และเข้าใจการพัฒนากระบวนการเรียนการสอนสำหรับเด็กปฐมวัย โดยใช้นวัตกรรมทางการศึกษาจะก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อเด็กปฐมวัยทั้งในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และโรงเรียนในสังกัดเทศบาลนครนนทบุรี โดยโครงการนี้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์และแนวทางพัฒนาการศึกษาของเทศบาลนครนนทบุรี ยุทธศาสตร์ที่ 5 การพัฒนาคุณภาพครู บุคลากรทางการศึกษาและบุคลากรที่เกี่ยวข้อง กลยุทธ์ที่ 5.1 การพัฒนาครู บุคลากรทางการศึกษาและบุคลากรที่เกี่ยวข้องผลจากการจัดโครงการครั้งนี้ถือได้ว่าจะเป็นการพัฒนาและเป็นการยกระดับความรู้ความสามารถของพนักงานครูเทศบาล บุคลากรทางการศึกษาเทศบาล และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในสังกัดเทศบาลนครนนทบุรี และจะได้นำความรู้ที่ได้รับไปจัดการเรียนการสอน การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ ตลอดจนพัฒนาสื่อการเรียนการสอนและพัฒนางานในหน้าที่ของตนในลำดับต่อไป

วัตถุประสงค์

1.เพื่อส่งเสริมพนักงานครูเทศบาล บุคลากรทางการศึกษาเทศบาล ผู้ปฏิบัติหน้าที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ให้มีความรู้ความเข้าใจในหลักการ READ Model

2.เพื่อส่งเสริมพนักงานครูเทศบาล บุคลากรทางการศึกษาเทศบาล ผู้ปฏิบัติหน้าที่จัดประสบการณ์การเรียนรู้ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง เข้าใจการพัฒนาสื่อนิทานบูรณาการ หลักการ READ Model ของเด็กปฐมวัย

หัวข้อที่อบรม

• READ Model

• ทักษะสมอง EF (Executive Function)