สำนักงานเทศบาลนครนนทบุรี

การขุดคลองลัดและด่านขนอน

การขุดคลองลัด

  แม่น้ำเจ้าพระยาสายเดิมมีเส้นทางโค้งอ้อมไปมา ใช้เวลาเดินทางมาก ดังนั้นเมื่อกรุงศรีอยุธยาเจริญรุ่งเรืองขึ้น มีการติดต่อค้าขายทั้งกับต่างประเทศและในประเทศอย่างมากมาย จึงมีการขุดคลองลัดขึ้นหลายแห่งเพื่อร่นระยะทาง ในเขตนนทบุรีที่มีการขุดคลองลัด 3 แห่ง คือ

1. คลองลัดบางกรวย ขุดเมื่อ พ.ศ.2081 เพื่อลัดบริเวณวัดชะลอที่บางกรวยไปออกตรงวัดขี้เหล็ก (สุวรรณคีรี) ที่บางกอกน้อย

2. คลองลัดเมืองนนท์ ขุดเมื่อ พ.ศ.2179 เพื่อลัดจากตลาดขวัญมาออกที่บางกรวยต่อมากระแสน้ำไหลเข้าทางคลองลัดสายนี้มากขึ้นจนขยายใหญ่กลายเป็นแม่น้ำหลัก

3. คลองลัดเกร็ดน้อย ขุดเมื่อ พ.ศ.2265 เพื่อลัดแม่น้ำช่วงคุ้งบางบัวทอง โดยขุดจากบ้านหัวแหลม (ตรงวัดปรมัยยิกาวาส) ตัดไปทะลุบ้านปากด่าน ทำให้พื้นที่บ้านหัวแหลมกลายเป็นเกาะ เรียกว่า “เกาะเกร็ด”

ด่านขนอน

          ในสมัยโบราณ แม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นทางสำคัญในการคมนาคมขนส่งสินค้านานาชนิดจึงมีการตั้งด่านขนอนเพื่อจัดเก็บภาษีจากเรือสินค้าที่ผ่านไปมา เป็นรายได้สำคัญอย่างหนึ่งของทางราชการ ในเขตนนทบุรีมีด่านขนอนใหญ่อยู่ที่ปากเกร็ด เป็นด่านสำคัญ 1 ใน 3 ด่านบนเส้นทางสู่กรุงศรีอยุธยา ซึ่งด่านเหล่านี้ตั้งอยู่ตรงจุดที่เรือที่เข้ามากจากปากแม่น้ำจะต้องมีเฉลวปักไว้ริมตลิ่งเป็นเครื่องหมาย การเก็บภาษีจะเก็บจากสินค้าในอัตรา 10 ชัก 1 ส่วนเรือต่างชาติจะคิดเป็นเงินตามความกว้างของปากเรือ เรียกว่าภาษีปากเรือ นอกจากด่านใหญ่ที่ปากเกร็ดแล้ว ในเขตนนทบุรียังมีด่านขนอนย่อยอีกหลายจุดโดยเฉพาะตามปากคลองสำคัญต่างๆจนถึงสมัยใหม่เมื่อมีการปฏิรูประบบภาษีอากรแล้ว ด่านขนอนจึงถูกยกเลิกไปในสมัยรัชกาลที่ 6

Element

Become a Member


Continue